Source: Netflix

Trailer: http://www.cowspiracy.com

Bộ phim bắt đầu với lời tự sự của một người yêu môi trường và ngay lập tức thu hút sự chú ý của mình vì nó giống hoàn cảnh của mình quá. 

Tác giả bộ phim là một người yêu môi trường nên đã làm mọi thứ mà anh cho là đúng với tư cách một cá nhân để bảo vệ môi trường: tiết kiệm nước, tiệt kiệm điện, lái xe đạp, không dùng xe hơi… Thế nhưng sau một thời gian, anh đặt câu hỏi, nếu tất cả mọi người trên trái đất đều làm những điều như trên để bảo vệ môi trường, liệu những nỗ lực đó là đủ để cứu trái đất khỏi thảm hoạ. 

Với sự nghi ngờ đó, một ngày anh phát hiện ra nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thay đổi khí hậu là do ngành công nghiệp thịt và sữa. Việc chăn nuôi tạo ra nhiều khí nhà kính hơn việc thải ra khí CO₂ do tất cả các phương tiện vận chuyển cộng lại. Khí Methane phát ra từ các động vật nhai lại như bò ảnh hưởng phát thải nhà kính cao hơn 86% so với khí CO₂. Khí NO₂ từ ngành chăn nuôi gây tác hại cao hơn 296% lần so với CO₂. Ngoài ra, chăn nuôi còn là nguyên nhân HÀNG ĐẦU (leading cause) gây tiêu tốn nguồn tài nguyên và sự xuống cấp của hệ sinh thái trên trái đất.

Cả bộ phim là hành trình đi giải mã nhiều câu hỏi liên quan đến ngành công nghiệp chăn nuôi: 

• Ngành công nghiệp thịt sữa có tác động quá lớn như vậy đối với môi trường, là nguyên nhân HÀNG ĐẦU gây nên thay đổi khí hậu, rõ ràng là vậy. Vậy tại sao lại không thấy nhiều thông tin và tuyên truyền gì về việc này? 
• Những tổ chức bảo vệ môi trường hàng đầu thế giới không hề nhắc đến vấn đề này trên website và vì thế cũng không có hành động gì để tuyên truyền và thay đổi thực tế, tại sao lại như vậy? 
• Thế lực của ngành công nghiệp thịt sữa lớn đến thế nào? 
• Những hệ quả khủng khiếp của việc chăn nuôi đến môi trường?
• Với góc nhìn toàn cầu, giải pháp nào trong vấn đề ăn uống của con người để giúp bảo vệ môi trường, hướng tới một cuộc sống bền vững, chan hoà và thịnh vượng. 
• Không ăn thịt sữa trứng có tác động đến môi trường lớn như thế nào?
• Liệu ăn chay có bảo đảm sức khoẻ?

Mình xin trích dẫn một số facts hay từ bộ phim: 

• Thịt bò trong chỉ một miếng hamburger sử dụng tổng lượng nước sản xuất bằng bằng lượng nước tắm trong hai tháng (khoảng 2,500l nước).
• Ở Mỹ, 5% lượng nước dùng cho gia đình, 55% lượng nước được sử dụng trong nông nghiệp gia súc.
• Rừng nhiệt đới: Mỗi giây 4,000m² rừng nhiệt đới (diện tích tương đương 1 sân bóng đá) biến mất. Nguyên nhân hàng đầu là chăn nuôi và trồng thực phẩm chăn nuôi. Trên các website tuyên truyền chỉ nói về dầu cọ chịu trách nhiệm 26tr acre rừng biến mất (2013), tuy nhiên chăn nuôi chịu trách nhiệm tới 136tr acre rừng biến mất. Vậy mà không website bảo vệ rừng nào nói tới.
• Ngành chăn nuôi chịu trách nhiệm 51% trong những nguyên nhân do con người gây ra trong việc thay đổi khí hậu, 30% lượng tiêu thụ nước trên toàn cầu, chiếm 45% đất trên hành tinh, chịu trách nhiệm 91% cho việc tàn phá rừng ở Brazil, là nguyên nhân hàng đầu cho những vùng biển chết.
• Cách đây 10,000 năm, động vật hoang dã chiếm 99% hệ sinh thái, con người chúng ta chỉ chiếm 1%. Ngày nay, con người chúng ta cộng với những vật nuôi lấy thịt chiếm 98%, còn động vật hoang dã chỉ còn chiếm 2%. Mà 10,000 năm chỉ là một khoảnh khắc nhỏ trong lịch sử Trái Đất.
• Để nuôi sống một người trong 1 năm theo chế độ thuần chay cần 1/6 acre đất, Theo chế độ chay nhưng ăn trứng sữa cần gấp 3 đất, nuôi sống một người Mỹ trung bình theo chế độ ăn thịt trứng sữa bình thường cần gấp 18 lần đất.
• Chất thải từ ngành công nghiệp này (phân…) cũng là nguồn ô nhiễm chất lượng nước biển đầu tiên, chứ không phải plastic bag.
• Phân bò , 130 lần nhiều chất thải hơn toàn bộ loài người.
• 3/4 bãi đánh bắt cá của thế giới đều bị khai thác quá mức.  Công nghệ đánh bắt cá cào bằng. 1 pound cá được đánh bắt thì có 5 pound các loài khác ở đại dương bị mắc lưới như cá voi, cá heo, rùa biển, cá mập. Nếu không hành động, ta có thể thấy cảnh đại dương không cá vào năm 2048. Ta đang tận diệt đại dương. 
• Nếu chúng ta cộng những phí tổn môi trường, giá thịt và sữa sẽ tăng gần gấp 3. Ví dụ, hambuger Mac 4$ sẽ thành 11$.

Đọc thêm nhiều facts hay tại đây: http://www.cowspiracy.com/infographic

Đây thật sự là một bộ phim truyền cảm hứng cho mình rất rất nhiều. Cách tiếp cận đơn giản, nội dung phim mang sức nặng và bao quát tất cả các vấn đề liên quan, cách thức truyền tải thông điệp dễ hiểu và rõ ràng. Cuối cùng thì sự thật cũng rõ ràng. Sức mạnh quyền lực của ngành công nghiệp chăn nuôi đã chi phối hầu hết các tổ chức bảo vệ môi trường và lèo lái truyền thông tránh đụng chạm đến vấn đề then chốt này. Vì thế những hoạt động vì môi trường của chúng ta bị định hướng chệch đi khỏi yếu tố quan trọng hàng đầu.  Đây là một trong những ngành công nghiệp hùng mạnh nhất trên thế giới và gây ảnh hưởng lớn nhất cho môi trường trái đất. 

Kết luận của bộ phim là vô cùng đơn giản. Chúng ta có thể thay đổi thế giới bằng những thay đổi đơn giản, như tiết kiệm điện nước, giảm sử dụng xăng… Nhưng thay đổi lớn nhất và có ảnh hưởng nhất mà chúng ta có thể làm cho Mẹ Trái Đất này là thay đổi chế độ ăn của chúng ta. Trở về chế độ ăn đúng của loài người, ăn thuần thực vật. 

Lượng tiêu thụ của một người ăn thuần chay có thể giảm so với một người ăn thịt: 

• 1/2 lượng CO₂
• 1/11 lượng nguyên liệu hoá thạch
• 1/13 lượng nước
• 1/18 lượng đất 

Mỗi ngày, một người ăn thuần chay có thể tiết kiệm: 

• 4,164l nước
• 20kg ngũ cốc
• 2.8m² rừng
• 4.5 kg CO₂
• Một động vật sống

Với những số liệu đơn giản như vậy, bạn có thể tưởng tượng một người ăn chay có thể bảo vệ môi trường tốt đến như thế nào. Và hãy tưởng tượng tất cả mọi người trên trái đất đều ăn thuần thực vật thì sẽ như thế nào? Nạn đói sẽ bị tiêu diệt, những nông trại chăn nuôi sẽ trở thành rừng trở lại, động vật hoang dã được hồi phục, những đại dương chết được hồi sinh, nguồn nước trong sạch trở lại, khí thải nhà kính giảm đáng kể… Và điều đặc biệt là chúng ta có thể thay đổi chế độ ăn của chúng ta ngay bây giờ, không tốn một đồng chi phí nào cho 1 giải pháp về môi trường. Hiệu quả ảnh hưởng là tức thì. Chúng ta không cần phải đợi đến 20-30 năm sau mới thấy được những hiệu quả của một giải pháp môi trường. 

Một chút tâm sự cá nhân của một người vừa mới bắt đầu ăn chay được khoảng 6 tháng. Thật sự phải nói mình bị áp lực tâm lý nhiều và đôi khi không tự tin với quyết định ăn chay của mình (dù sau khi xem xong bộ phim này thì mình tin tưởng vào quyết định của mình nhiều lắm). Lý do là những người ăn thịt xung quanh mình khi biết mình ăn chay thì nhìn mình với ánh mắt có chút gì đó thương hại, có chút gì đó khó hiểu và hơi “kì thị” (mình có cảm giác vậy), rồi lo sợ mình ăn vậy không đủ chất, rồi nói mình ốm vậy là do ăn chay. Rồi những bất tiện khi tiệc tùng, hẹn ăn uống với đám bạn do chế độ ăn khác. Rồi những hạn chế trong ăn uống khi đi công tác…

Thật sự nhiều lúc mình chỉ muốn nói với tất cả những ai cảm thấy e ngại cho mình: 

Hãy biết ơn những người ăn chay hơn là cảm thấy thương hại cho họ, vì chính những người đó là tương lai của trái đất này đấy. 

Ăn chay không có nghĩa là đầu óc chúng tôi có vấn đề. Nếu xem đủ, đọc đủ, nghĩ đủ, bạn sẽ biết, ăn thịt mới là có “vấn đề” đấy. 

Những người ăn chay thật sự là những người rất dũng cảm khi đối diện với dư luận, khi quyết định làm khác với đa số mọi người. Họ có nhiều điều đáng quý trong suy nghĩ của họ. Hãy chịu khó hỏi và lắng nghe và bạn sẽ biết được nhiều cái mà trước giờ bạn không để ý đấy.

Ăn chay không hề thiếu chất. Những người ăn chay thiếu chất là do họ ăn không đúng. Có thể chúng tôi ốm hơn so với khi ăn mặn nhưng bạn hãy nhìn sắc diện luôn vui tươi của chúng tôi, nhìn vào cách chúng tôi hoạt động, thể dục, thể thao. Chúng tôi không mập thôi chứ chúng tôi không phải là người ốm bệnh. Khối người mập mạp hơn chúng tôi không hoạt động được như chúng tôi đâu. 

Vậy thôi, mình nghĩ mình nên dừng tại đây cho một chủ đề cũng khá gây tranh cãi này. :). Cuối cùng, như một cách yêu thích khi kết thục một review phim, mình xin trích dẫn một câu nói của một nhân vật trong phim tài liệu này mà mình bị ấn tượng: 

“Bạn không thể vừa là một người bảo vệ môi trường vừa là một người ăn thịt dù chỉ thỉnh thoảng. Nếu bạn muốn ăn thịt, hãy cứ ăn, không vấn đề gì. Nhưng đừng gọi bản thân là người yêu và bảo vệ môi trường”.